خانه | بهداشت و ایمنی

بهداشت و ایمنی

۸۰ درصد آتش سوزی ها قابل پیش بینی و پیشگیری است

آتش‌سوزی از حوادثی است که هر لحظه ممکن است در هر مکان و برای هر کسی اتفاق بیفتد و بر اثر آن، خسارت‌های جانی و مالی جبران‌ناپذیری وارد شود.  آمارهایی که در جهان انتشار می‌یابد، ‌معرف خسارات عظیم و تلفات نسبتاً‌ زیاد ناشی از آتش‌سوزی است. دانش و اطلاعات مربوط به آتش و شناخت راه‌های پیشگیری و کنترل آن، از ضروریات زندگی سالم محسوب می‌شود.

نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهند نزدیک به ۸۰ درصد آتش‏سوزی‌ها، قابل پیش‌بینی و پیشگیری هستند و مهم این است که برای ۲۰ درصد دیگر حریق‌های غیر قایل پیش‌بینی باید تمهیدات مناسب نظیر طراحی و نصب سیستم‌های اعلام و اطفای حریق و نیز آموزش‌های مستمر افراد در نظر گرفته شود.

مثلث حریق 

برای ایجاد آتش‌سوزی سه عامل دخالت دارند که اصطلاحاً‌ به آنها مثلث حریق می‌گویند. مواد قابل اشتعال، حرارت و اکسیژن سه ضلع این مثلث را تشکیل می‌دهند. مواد قابل اشتعال طیف وسیعی را شامل می‌شوند و از کاغذ،‌ پارچه گرفته تا مایعاتی مانند نفت، بنزین، روغن‌ها و نیز انواع گازهای قابل اشتعال و انفجار را در بر می‌گیرند.

بنابراین اولین قدم برای مهار و اطفای حریق، ‌قطع ارتباط سه عامل آتش‌زا و جداسازی مواد سوختنی از میدان آتش‌سوزی است . برای پیشگیری از آتش‌سوزی و مهار آن در زمان وقوع،  باید تمام افراد، اطلاعاتی در خصوص شناخت آتش، نحوه‌ وقوع و نیز استفاده از تجهیزات اطفای حریق و مهارت کاربرد آنها را کسب کرده باشند.

اطمینان از سالم بودن سیستم اطفای حریق، تهیه و نصب وسایل خاموش‏کننده دستی و اتوماتیک متناسب با خطرات موجود درکارگاه و  آموزش همگانی در فواصل مناسب برای واکنش در برابر حریق و استفاده از خاموش‏کننده‏های دستی، مواردی هستندکه لازم است حتما در کارگاه‏ها مورد توجه قرار گیرد.

مدیریت بحران و واکنش در شرایط اضطراری

مدیریت بحران مجموعه‏ای از چاره جویی‏ها و تصمیماتی است که در مقابله با بحران انجام می‏گیرد و هدف آن، کاهش روند بحران، کنترل وکاهش تبعات آن و رفع بحران است.

برای اجرای این فرآیند باید مشخص شود که بحران در چه مرحله‏ای تا بتوان نسبت به اقدامات پیشگیرانه و یا هر اقدام مناسب، تصمیم درستی اتخاذ کرد و روش‏های صحیحی اجرا نمود.

طرح واکنش اضطراری، مجموعه اعمالی است که ایمنی کارفرما وکارکنان را درشرایط اضطراری تضمین می‏کند و مهمترین جزء آمادگی درمقابل وضعیت اضطراری است. این طرح اعمالی را شرح می‏دهد که کارکنان را درشرایط اضطراری ایمن نگه می‏دارد. به عبارت دیگر، این طرح شامل فرآیندآمادگی،کاهش ریسک، واکنش و عادی‏سازی وضعیت اضطراری است و لازم است در هر کارگاهی درباره این طرح به کارگران توضیح داده شود.

رعایت اصول ایمنی لازمه اشتغال

کارگاه‏ها و کارخانه‏های مواد اولیه کفش و نهایتا تولید کفش(زنجیره تولید کفش)، زمانی در کار خود موفق خواهند بود که نیروهای ماهر خط تولید بدون وقفه و با انرژی و سالم، مسؤولیت کاری خود را انجام دهند و این ممکن نمی‏شود مگر با رعایت و اجرای اصول بهداشت حرفه‏ای و ایمنی کار. در این شماره نشریه “کفشگری” مروری داریم  بر مهمترین اعمال نا ایمن درمحیط کار که مدیران باید با تدابیر و توانمندی خود از بروز آن پیشگیری نمایند.

بهداشت حرفه ای و ایمنی کار به عنوان روش‏ها و ابزارهایی مقرون به صرفه در خدمت کاهش هزینه‏های غیر ضروری و ایجاد فضای مناسب و مطلوب است و لذا مدیران باید این امور را از تولید جدا ندانسته و صرف هزینه در این راه‏ها را نوعی سرمایه‏گذاری مثبت و سازنده تلقی کنند. تجریبات گذشته نشان داده است که اگر مدیران نسبت به اجرای اصول ایمنی باور و اعتقادی نداشته باشند، وجود هر گونه تشکیلات حفاظتی که با حکم قانون و یا بر حسب ضرورت ایجاد شده است توفیق چندانی نخواهد داشت.

مهمترین اعمال ناایمن در محیط کار 

انجام کار بدون مجوزهای لازم

برای هر کار باید دستورالعمل ایمنی وجود داشته باشد و این دستورالعمل باید در دسترس کارگر قرارداده شود و همواره بر اجرای آن کنترل و نظارت صورت گیرد.

ترک دستگاه در وضعیت خطرناک

برخی از دستگاه‏ها دارای دستورالعمل خاصی برای زمان استراحت یا حالت خاموش دارند و رهاسازی آنها در حالت کار حتی برای زمان کوتاه و موقت ممنوع است.

جداکردن تجهیزات ایمنی از دستگاه 

تجهیزات ایمنی به منظور اطمینان از وارد نشدن دست یا قسمتی از بدن به محدوده خطر، که امکان برخورد با ماشین‏آلات وجود دارد، تعبیه شده‏اند. چنانچه کارگر دستگاه، برای سرعت بخشی به کار خود یا سهولت دسترسی به قطعه کار، تجهیزاتی از قبیل حفاظ دستگاه یا کلیدهای قطع خودکار یا پرتوها و پرده‏های ایمنی را از مدار خارج کرده و بدون حفاظ به کار خود ادامه دهد، خود را درمعرض حادثه قرار داده است.

عجله هنگام کار 

در مواردی که به صورت کنتراتی بوده و میزان محصول یا تعداد قطعات تولید شده با درآمد کارگر متناسب می‏باشد ، انگیزه کارگر را برای سرعت بخشی و عجله هنگام کار بیشتر می‏کند. عجله برای اتمام کار، برای درآمد بیشتر یا پرداختن به کار دیگر و یا استفاده بیشتر از زمان استراحت، موجب کم دقتی و بروز اشتباهات بیشتر و افزایش خطاهای انسانی شده و شانس بروز حادثه را افزایش می‏دهد. در این نوع کارها باید هشدارهای لازم برای رعایت ایمنی ضمن کار داده شود.

کار هنگام خستگی و خواب آلودگی 

بعضی از کارگران به دلیل وضعیت، نیاز به کار دوم یا اضافه کاری در شیفت شب دارند و با خستگی و خواب آلودگی در محل کار خود حاضر می‏شوند. عدم هوشیاری کافی بخصوص هنگام کار با ماشین‏آلات حساس که نیاز به تمرکز زیاد دارد، وقوع حوادث برای خود کارگر و دیگران را به دنبال خواهد داشت. همچنین موضوع اعتیاد به مواد مخدر و استفاده از قرص‏های روان‏گردان که تمرکز و هشیاری فرد را کاهش می‏دهداز عوامل مهم در بروز حوادث است.

شوخی هنگام کار  

شوخی و ایجاد تنوع و مزاح در محیط کار می‏تواند باعث کاهش تنش کاری و رفع خستگی شود، ولی گاهی از اوقات همین شوخی‏ها در حین انجام کار، بخصوص در کارهای حساس باعث ایجاد حوادث و صدمه به افراد می‏شود. بهتر است انجام کارهای حساس را از محیط شوخی و تفریح جدا کرده و هرکاری را در زمان و محیط مناسب خود انجام دهیم.

وجود مواد خطرناک  و قابل اشتعال

در کارگاه‏هایی که مواد خطرناک مانند آزبست، سرب، بنزن و سایر حلال‏ها و مواد شیمیایی خطرناک و قابل اشتعال و انفجار به دلیل لزوم استفاده در چرخه تولید استفاده می‏شود، احتمال وقوع حادثه بیشترخواهد بود و به منظور ایمن‏سازی محیط کار باید حتی‏الامکان آنها را از محیط خارج کرده و یا با مواد کم خطری جایگزین نموده و یا در نهایت بصورت ایمن، نگهداری و به مصرف رساند تا کمترین خطر را متوجه کارگران کارگاه نماید.

بی‏نظمی در کارگاه

وجود بی‏نظمی و ریخت و پاش در کارگاه می‏تواند باعث ایجاد حادثه شود. هرگز نباید منظم و مرتب کردن کارگاه را به زمان آینده و در وقت مناسب موکول کرد. بارها دیده شده که وجود قطعات و ابزار رها شده در کف کارگاه باعث وقوع حادثه شده است.

وجود عوامل زیان آور در محیط کار

هر کارگاه باید از لحاظ وجود عوامل زیان‏آور فیزیکی مانند سر و صدا، ارتعاش دست و بازو و ارتعاش تمام بدن، نور، عوامل جوی و سرما و گرما و هوای نامناسب و غیرقابل تحمل و … و عوامل شیمیایی مانند گازها و بخارات سمی، حلالها و عناصر مضر شیمیایی و عوامل ارگونومیکی و سایر عوامل زیان آور بررسی و اندازه‏گیری شود و نسبت به رفع عوامل زیان‏آور آن اقدام گردد.

ما را دنبال کنید

Pinterest
Pinterest
LinkedIn
Instagram
telegram